Kraj / język
Zmień kraj
Wybierz inny kraj lub region, aby zobaczyć zawartość specyficzną dla Twojej lokalizacji.
Wybierz język
Shipping containers stacked up with sea in the background
Przewodnik

Zrozumienie Incoterms: Kto pokrywa koszty ceł?

W dzisiejszym środowisku handlowym cła stanowią poważne wyzwanie. W niniejszym artykule omówiono, w jaki sposób Incoterms pomagają przedsiębiorstwom w jasnym określeniu podziału kosztów, usprawnieniu logistyki oraz ...
16 Jun 2025
Pięć minut

W obliczu globalnej wojny handlowej przedsiębiorstwa zajmujące się wysyłką produktów za granicę stają przed kluczowym pytaniem: kto pokryje cła? Ponieważ cła generują dodatkowe koszty, jasne rozdzielenie odpowiedzialności za koszty i ryzyko związane z poszczególnymi etapami dostawy nigdy nie było tak istotne.

Incoterms to standardowe warunki handlowe, które określają obowiązki kupującego i sprzedającego w transakcjach międzynarodowych. Obie strony mogą uzgodnić w umowie sprzedaży, kto ponosi odpowiedzialność za cła, wybierając odpowiedni rodzaj Incoterms.

Dzięki wyborowi odpowiedniego Incoterms transakcje i logistyka mogą być zoptymalizowane, przejrzyste i bezpieczne. W tym artykule przedstawimy kompleksowy przegląd Incoterms i ich wpływu na płatność ceł.

Czym są Incoterms?

Incoterms to skrót od International Commercial Terms (międzynarodowe warunki handlowe). Są to „...zestaw standardów stosowanych w umowach międzynarodowych i krajowych dotyczących dostawy towarów”, mających na celu jasne określenie form dostawy i kosztów, a także obowiązków każdej ze stron.

Stworzone po raz pierwszy w 1936 roku przez Międzynarodową Izbę Handlową (ICC), Incoterms ewoluowały przez lata, a wiele nowych warunków pojawiło się, a istniejące dostosowały się do zmian w transporcie. Najnowsza wersja, Incoterms 2020, weszła w życie 1 stycznia 2020 roku.

Incoterms 2020 

Jedenaście obecnie obowiązujących Incoterms wyjaśnia kluczowe aspekty transportu towarów. Obejmują one metody dostawy oraz obowiązki zarówno kupującego, jak i sprzedającego w zakresie ryzyka i kosztów. Poza kwestiami logistycznymi wybór Incoterms ma wpływ na zawieranie umów, wymaganą dokumentację, metody płatności oraz zakres ubezpieczenia kredytu.

Przegląd Incoterms 2020
image

Grupa E. Bezpośrednia dostawa do bramy zakładu

Grupa E zawiera tylko jeden termin Incoterm – EXW lub Ex Works. Termin ten określa, że sprzedający dostarcza towary do swojej siedziby, a jego odpowiedzialność ogranicza się do przygotowania towarów do transportu. Natomiast kupujący ponosi wszystkie pozostałe koszty i obowiązki, w tym załadunek, transport, ubezpieczenie i odprawę celną.

Grupa F. Bezpośrednia dostawa bez pokrycia kosztów transportu głównego

Grupa F dotyczy dostawy na późniejszym etapie cyklu wysyłkowego, w porcie lub na statku, który będzie transportował towary. Zawiera trzy terminy Incoterms:

FCA (dostawca wolny)

Sprzedający dostarcza towar do uzgodnionego miejsca, ponosząc koszty i ryzyko do momentu przekazania towaru w tym miejscu.

FAS (dostawa wzdłuż burty)

Ten termin Incoterm stosuje się przede wszystkim w przypadku transportu ładunków o dużej objętości lub towarów masowych. Sprzedający jest odpowiedzialny za przetransportowanie towarów do nabrzeża portowego i dostarczenie ich do statku. Od tego momentu wszelkie koszty i ryzyko ponosi kupujący.

FOB (franco statek)

Jest to jeden z najczęściej stosowanych terminów Incoterms w transporcie morskim, który nakłada na sprzedającego obowiązek załadowania towaru na pokład wyznaczonego statku.

Grupa C. Dostawa pośrednia

W tej grupie Incoterms strona sprzedająca jest odpowiedzialna za transport główny, a tym samym ponosi większość kosztów i ryzyka. Grupa ta obejmuje cztery terminy Incoterms:

CFR (koszt i fracht)

Stosowana głównie w transporcie morskim. Sprzedający odpowiada za transport główny do miejsca przeznaczenia, ale nie ponosi odpowiedzialności za ubezpieczenie towaru.

CIF (koszt, ubezpieczenie i fracht)

Stosowane głównie w transporcie morskim. Sprzedający ponosi odpowiedzialność nie tylko za transport do miejsca przeznaczenia, ale także za ubezpieczenie towaru.

CPT (koszty transportu do miejsca przeznaczenia pokryte)

Jest to odpowiednik warunków CFR, ale dotyczy dowolnego rodzaju transportu. Sprzedający pokrywa koszty do momentu, gdy towary dotrą do miejsca przeznaczenia, natomiast kupujący ponosi ryzyko związane z transportem.

CIP (koszty transportu i ubezpieczenia pokryte)

Jest to odpowiednik warunków CIF dla dowolnego rodzaju transportu. Sprzedający pokrywa wszystkie koszty transportu głównego oraz ubezpieczenia na czas przewozu.

Grupa D. Dostawa bezpośrednia

W tym przypadku sprzedający ponosi wszystkie koszty i ryzyko od momentu opuszczenia towaru przez jego siedzibę aż do momentu dostawy. Obejmuje to trzy terminy Incoterms:

DPU (dostawa do miejsca przeznaczenia bez rozładunku)

Sprzedający ponosi ryzyko do miejsca rozładunku uzgodnionego przez strony. Dotyczy to wszystkich rodzajów transportu.

DAP (dostawa do miejsca przeznaczenia)

Sprzedający ponosi koszty i ryzyko do momentu dostawy, z wyjątkiem kosztów celnych, które pokrywa kupujący.

DDP (z dostawą i opłaconym cłem)

Sprzedający ponosi wszelkie koszty i ryzyko związane z operacją eksportową.

Wybór odpowiedniego terminu Incoterm w kontekście ceł

Wybór odpowiedniego Incoterms dla danej transakcji ma kluczowe znaczenie, ponieważ wpływa na cenę sprzedaży, a jednocześnie znacząco oddziałuje na obowiązki logistyczne i koszty transportu każdej ze stron. Dotyczy to również ceł. Zazwyczaj, gdy towary są sprowadzane do danego kraju, to importer jest odpowiedzialny za zgłoszenie i opłacenie ceł nałożonych przez rząd. Jednak w ramach Incoterms DDP (Delivered Duty Paid) sprzedający przejmuje całe ryzyko i koszty, w tym cła.

W ramach pozostałych dziesięciu Incoterms za uiszczenie ceł odpowiedzialny jest kupujący. Na przykład zgodnie z DAP (Delivered at Place), chociaż sprzedający ponosi wszelkie ryzyko do momentu, gdy towary są gotowe do rozładunku w miejscu przeznaczenia, to kupujący powinien uiścić wszelkie cła importowe, opłaty celne i inne opłaty związane z odprawą celną po przybyciu towarów do kraju przeznaczenia.

W obliczu złożonych i zmiennych ceł na świecie wszystkie firmy zajmujące się handlem międzynarodowym muszą rozumieć zastosowanie Incoterms i uzgodnić między sobą najbardziej odpowiedni warunek. Przy wyborze właściwego Incoterms należy wziąć pod uwagę kilka czynników, w tym między innymi:

1. Rodzaj produktu. Na przykład w przypadku towarów o wysokiej wartości często stosuje się CIF (Cost, Insurance and Freight) lub CIP (Carriage and Insurance Paid), gdzie sprzedający zapewnia ubezpieczenie obejmujące proces transportu.

2. Kraj pochodzenia i przeznaczenia. Sytuacja polityczna i gospodarcza oraz przepisy handlowe poszczególnych krajów wpływają na decyzje przedsiębiorstw dotyczące momentu przeniesienia ryzyka na drugą stronę. W czasie wojny handlowej ma to bezpośredni związek z odpowiedzialnością za uiszczenie cła.

3. Środki transportu. Na przykład niektóre Incoterms są szczególnie odpowiednie dla transportu morskiego, takie jak CFR (Cost and Freight) i CIF (Cost, Insurance and Freight).

Nie ma lepszych ani gorszych Incoterms, są tylko te właściwe dla konkretnego kontekstu handlowego. Przedsiębiorstwom zaleca się zasięgnięcie porady ekspertów przy włączaniu Incoterms do umów handlowych.

W handlu wewnątrzunijnym często stosuje się terminy takie jak EXW (Ex Works), natomiast terminy DAP (Delivered at Place) lub DDP (Delivered Duty Paid) są preferowane, gdy eksporterzy chcą zaoferować klientom zagranicznym kompleksową obsługę dostawy.

Peter Navest

Przykład: Incoterms w praktyce

Holenderski producent maszyn przemysłowych zawarł umowę z brazylijską firmą budowlaną na dostawę maszyn o wartości 250 000 euro. 

Uzgodniono, że towary zostaną przetransportowane statkiem z portu w Rotterdamie do portu w Santos. Brazylijski nabywca musiał uregulować płatność w ciągu 60 dni od wysyłki, zgodnie z uzgodnionymi warunkami płatności. Ponadto Brazylia nakłada 14% cło importowe na maszyny przemysłowe (polityka wprowadzona w 2024 r.), które należy uiścić po przybyciu towarów do brazylijskiego urzędu celnego.

Aby ograniczyć ryzyko związane z transportem, obie strony zdecydowały się zastosować termin Incoterm CIF (Cost, Insurance and Freight) w celu podziału obowiązków podczas transportu, biorąc pod uwagę dużą odległość, wysoką wartość towarów oraz fakt, że transport odbywa się drogą morską. Termin Incoterm jasno określa, że:

 

Holenderski eksporter powinien zorganizować i opłacić:

  • Transport do portu w Santos
  • Ubezpieczenie morskie obejmujące towary podczas transportu

 

 

Ryzyko przechodzi na brazylijskiego nabywcę z chwilą załadunku towarów na statek w Rotterdamie.

 

 

Brazylijski nabywca powinien być odpowiedzialny za:

  • Odprawa celna przy imporcie
  • Uiszczenie brazylijskich ceł importowych i podatku VAT po przybyciu towarów, co zwiększa ich całkowity koszt.

 

Aby zmniejszyć ryzyko braku płatności, holenderski eksporter wykupił polisę ubezpieczenia kredytu w firmie Atradius, ubezpieczając fakturę na kwotę 250 000 euro.

W rezultacie ciężar opłat celnych ponosiłby nabywca. Jeśli nabywca nie dokonałby płatności w ciągu 60 dni, eksporter mógłby zgłosić roszczenie do firmy Atradius. Atradius oceniłby przyczyny braku płatności oraz sprawdziłby, czy towary zostały dostarczone zgodnie z umową, co można by udowodnić na podstawie warunków Incoterm. W przypadku niewywiązania się nabywcy z płatności eksporter mógłby odzyskać od firmy Atradius do 90% wartości faktury.

W jaki sposób ubezpieczenie kredytu może stanowić uzupełnienie Incoterms?

Ubezpieczenie kredytu chroni dostawców przed ryzykiem braku zapłaty faktur. Jego usługi obejmują sprawdzanie wiarygodności kredytowej potencjalnych klientów lub klientów dostawcy, windykację należności oraz pokrycie niezapłaconych faktur poprzez likwidację szkód. 

Wybór Incoterms określa moment, w którym własność towarów przechodzi ze sprzedającego na kupującego. Ma to kluczowe znaczenie dla zarządzania ryzykiem i odpowiedzialnością w handlu międzynarodowym. Ubezpieczenie kredytu kupieckiego zazwyczaj zaczyna obowiązywać w momencie, gdy towary znajdują się w posiadaniu kupującego. Dlatego wybór odpowiedniego Incoterms gwarantuje, że obie strony rozumieją swoje zobowiązania. Zakres ubezpieczenia kredytu będzie dostosowany do przeniesienia ryzyka.

Konieczne jest dokładne obliczenie kosztów logistycznych związanych z Incoterms (w tym ceł, jeśli mają zastosowanie do sprzedającego), aby ustalić cenę sprzedaży i chronić marże zysku. Ubezpieczenie kredytu pokrywa ostateczną kwotę należną od dłużnika, zapewniając ochronę finansową przed brakiem płatności, gdy towary znajdą się w posiadaniu kupującego.

Wzajemne powiązania między warunkami Incoterms, taryfami celnymi i ubezpieczeniem kredytu mają decydujący wpływ na koszty, ryzyko i bezpieczeństwo finansowe transakcji transgranicznych.

Peter Navest

Wskazówki dla przedsiębiorstw dotyczące radzenia sobie z wyzwaniami związanymi z cłami

Aby zapewnić pomyślny przebieg transakcji w obliczu potencjalnego wpływu ceł, przedsiębiorstwa powinny uwzględnić następujące rodzaje ryzyka oraz potencjalne strategie ograniczania ryzyka:

Ryzyko

  • Nieoczekiwane lub wysokie cła importowe
  • Zmiany w umowach handlowych lub taryfach celnych
  • Błędna klasyfikacja towarów, tj. niewłaściwe kody „Zharmonizowanego Systemu” (HS) 
  • Brak znajomości lokalnych przepisów celnych

Strategie ograniczania ryzyka

  • Stosuj prawidłowe kody HS: Upewnij się, że towary są prawidłowo sklasyfikowane w ramach „Systemu Zharmonizowanego”, aby uniknąć błędnego zastosowania taryf.
  • Skonsultuj się z agentami celnymi: Współpracuj z profesjonalistami, którzy rozumieją lokalne struktury taryfowe i mogą doradzić w sprawie stawek celnych oraz zwolnień.
  • Wykorzystaj umowy handlowe: Sprawdź, czy mają zastosowanie umowy o wolnym handlu (FTA) (np. UE-Mercosur, UE-Japonia), aby zmniejszyć lub wyeliminować cła.
  • Strategicznie dobieraj warunki Incoterms: Używaj warunków takich jak DAP lub DDP tylko wtedy, gdy masz pewność co do obsługi zagranicznych procedur celnych i ceł.
  • Uwzględnij klauzule celne w umowach: jasno określ, kto ponosi koszty ceł i co się stanie, jeśli ulegną one zmianie.
  • Bądź na bieżąco: śledź zmiany ceł za pośrednictwem portali rządowych lub narzędzi analizy handlu.

Aby dowiedzieć się, w jaki sposób Incoterms mogą pomóc w ograniczeniu ryzyka handlowego, lub omówić ubezpieczenie kredytu, skontaktuj się z lokalnym przedstawicielem Atradius.

Czym się zajmujemy

Jesteśmy jedną z wiodących na świecie firm zajmujących się ubezpieczeniami kredytowymi, zaufanym dostawcą ubezpieczeń kredytów handlowych, gwarancji i usług windykacyjnych w ponad 50 krajach na całym świecie. Nasz dział Zarządzania Ryzykiem Specjalnym (SRM) oferuje wyjątkowe usługi, zatrudniając międzynarodowych ekspertów w dziedzinie ubezpieczeń, spraw prawnych, roszczeń i windykacji, którzy są gotowi wspierać Państwa w odzyskiwaniu zaległych należności w wyjątkowych sytuacjach.

Wszystkie treści na tej stronie podlegają naszemu zastrzeżeniu prawnemu, dostępnemu tutaj.

Summary
  • Incoterms to ujednolicone warunki handlowe, które określają obowiązki kupującego i sprzedającego w transakcjach międzynarodowych. Obecnie obowiązuje wersja Incoterms 2020, zawierająca jedenaście warunków.
  • Zgodnie z Incotermem DDP (Delivered Duty Paid) sprzedający ponosi wszelkie ryzyko i koszty, w tym cła. Zgodnie z pozostałymi dziesięcioma Incotermsami to kupujący jest odpowiedzialny za uiszczenie ceł.
  • Żaden z Incoterms nie jest lepszy od innych, istnieje jedynie Incoterm odpowiedni dla konkretnego kontekstu handlowego.
  • Wybór Incoterms określa moment, w którym ryzyko przechodzi ze sprzedającego na kupującego, a więc wpływa na zakres ubezpieczenia kredytu.

Prośba o oddzwonienie

Porozmawiajmy o tym, jak możemy wesprzeć Cię w zarządzaniu ryzykiem.

Kontakt